دوشنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۳:۱۷

مسئله « مهریه» و اما و اگرهای آن

فاطمه امی، پژوهشگر مسائل اجتماعی

یکی از توانایی‌های ذاتی ایرانی‌ها، کوه ساختن از کاه است. یعنی خوب بلدیم چطور مسائل کوچک را که مخاطب کمی هم دارد، تبدیل به مسئله و مشکل استراتژیک کشورکنیم و آن را به سطح ملی برسانیم. مهریه‌ هم از این قبیل مسائل است.

مهریه

به تعداد موهای سرمان شنیده‌ایم که مهریه، همان هدیه است که داماد به نشانه‌ عشق و علاقه‌اش به عروس می‌دهد. اما ما که با هم تعارف نداریم، در حال حاضر مهریه اصلاً شباهتی با هدیه ندارد. برای پیدا کردن مشکل لازم نیست تمام ابعاد تاریخی و اسلامی مهریه را شخم بزنیم. به نظر من مشکل از جای دیگر است.

جایی حوالی مسائل اقتصادی. از خودم نمی‌گویم، چند وقت پیش با یکی از قضات شعبه خانواده دادگاه تجدیدنظر تهران، مصاحبه‌ای داشتم. چند سالی است که پشت کاغذ باطله‌های دادگاه، به جمع آوری جامعه آماری از پرونده‌های خانواده مشغول است.

پرونده‌های مربوط به اعسار و تقسیط مهریه، یعنی ادعای عدم توانایی در پرداخت مهریه، از خود پرونده‌های مهریه هم بیشتر بود. نکته‌ قابل توجه این بود که در برخی از ماه‌ها تعداد پرونده‌های اعسار دوبرابر می‌شد که مشخصاً می‌توان گفت مربوط به زمان‌هایی است که سکه افسار رها می‌کند و قیمتش سر به فلک می‌کشد. در نتیجه خیل مردانی که بدهکار همسران خود هستند، دوباره راهشان به دادگاه می‌افتد. به همین دلیل هم پرونده‌های مهریه تمام نشدنی است. از آن طرف مجلس سال به سال با بالا رفتن همیشگی قیمت‌ها، شروع به ورق زدن قوانین مهریه می‌کند تا ببیند کدام قسمت را می‌تواند باردیگر وصله پینه کند. 

اگر بخواهم تصویر این مشکل را برایتان واضح‌تر کنم، باید بگویم شرایط اقتصادی نابسامان سر راه مرد خانواده سبز شده و بار اضافی بر دوش او گذاشته ‌است. مهریه هم که حق شرعی و قانونی زن است همراه با مشکل اقتصادی رشد کرده و کابوس شب‌های مرد شده‌است. حالا اگر زن مهریه‌اش را بدون دعوا و مرافعه مطالبه کند؛ مرد انگشتش را به سمت بخشش مهریه می‌گیرد و به این ترتیب تمام دارایی زندگی مرد و زن حول محور پولی می‌چرخد که هنوز وجود ندارد، اما می‌توان مبادله‌اش کرد.

می‌توان با رویایش خانه و زندگی مستقل ساخت، می‌توان در زندگی‌ای به زور ماند و هزار توانایی دیگر، فقط چون روز خواستگاری ضرب‌المثل منحوس «کی داده، کی گرفته» مثل همیشه خانواده‌ها را مجاب کرده تا به آینده‌ فرزندشان و جیب خالی الانش فکر نکنند. 

حالا برای این مهریه که اقتصاد و عوامل اقتصادی بزرگش کرده، هرچقدر قوانین را دست‌کاری کنیم نتیجه‌ای نمی‌گیریم. اگر هم بگیریم به اندازه‌ ثبات قیمت سکه است. به‌تازگی هم طرح جدیدی برای تغییر قوانین مهریه در مجلس سروصدا راه‌ انداخته که مهم‌ترین بخش آن حق ثبتی‌ است که ظاهراً هیچ کس جز نویسنده‌ طرح، با آن موافق نیست. اگر تا به حال خبر نداشتید، بدانید که اگر این طرح تصویب شود، باید مهریه‌هایی که بالاتر از ۱۴ سکه هستند مقداری از مهریه را به عنوان حق ثبت به دولت بپردازند.

خلق پولی که می‌گویند پولش در محل تهیه جهیزیه جوانان صرف خواهد شد اما اگر تصویب شد، من مرده و شما زنده؛ ببینید این پول کجا مصرف می‌شود.

برچسب‌ها

نظر شما